Od tego wydania nastąpiła lekka zmiana w Migawce Rynku – jedną Rynkową Refleksję zastępujemy dwoma krótkimi informacjami (“Rynki świata w Pigułce”).

A już za tydzień wyjątkowe – nieco krótsze i nieco mniej rynkowe – wydanie naszego newslettera. Przeczytasz m.in. czy uśrednienie (DCA) BTC to ściema czy jak działają Fundusze od TFI (bez ściemy). Wszystko z lekkim z przymrużeniem oka!

W dzisiejszym wydaniu Migawki…

W „Rynkach Świata w Pigułce” przeczytasz:

• Koniec JPEG?
• Europa przegrywa z Europą
• OpenAI wchodzi do Pentagonu
• Gigantyczne złoże metali ziem rzadkich
• Dron na wodór?
• Popyt rośnie, cena spada (złoto)

Z „Krypto Raportu w Pigułce” dowiesz się:

• Chainlink zyskuje, choć…
• Mastercard kupuje przyszłość?

Rynkową Refleksję zaczniemy od tekstu pt. “Palantir? Szwajcaria mówi NIE (śledztwo ujawnia…)”. 

Według dziennikarskiego śledztwa Palantir przez ponad 7 lat próbował wejść ze swoimi systemami do instytucji federalnych Szwajcarii, prowadząc rozmowy z wieloma urzędami (także w czasie pandemii Covid-19) – od administracji publicznej, przez urząd statystyczny, po instytucje zajmujące się przeciwdziałaniem praniu pieniędzy. Szwajcarzy jednak się nie ugieli…

Druga Rynkowa Refleksja nosi tytuł “South Park i (Barron) Trump”. 

Jakiś czas temu w USA w sieci zrobiło się głośno o stronie internetowej wzywającej do wysłania Barrona Trumpa na front. Projekt ma charakter satyryczny i powstał po decyzji o amerykańskiej operacji wojskowej „Epic Fury”. Autorem strony jest Toby Morton – były scenarzysta związany z South Parkiem, który od kilku lat tworzy prowokacyjne witryny polityczne.

Udanej lektury!

Krzysztof Raczek

RYNKI ŚWIATA W PIGUŁCE

WIEDZA: Koniec JPEG?

Przez ponad 30 lat JPEG był jednym z fundamentów internetu. Dziś jednak widać wyraźnie, że stary format zaczyna zwyczajnie nie nadążać za rzeczywistością. Wyższe rozdzielczości, HDR, większe pliki i miliardy obrazów wrzucanych codziennie do sieci sprawiają, że potrzeba po prostu lepszej kompresji.

Właśnie dlatego coraz częściej mówi się o JPEG XL, który ma oferować mniejsze pliki przy wyższej jakości i powoli wchodzi już do technologicznego mainstreamu. Co ciekawe, jednym z kluczowych elementów tego standardu jest algorytm ANS opracowany przez dr. Jarosława Dudę z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Na pierwszy rzut oka może wyglądać to jak ciekawostka dla technologicznych pasjonatów. W praktyce mówimy jednak o zmianie, która może dotknąć całej infrastruktury cyfrowej – od przeglądarek, po systemy operacyjne i dokumenty PDF.

Od czasu do czasu warto przypomnieć, że Polska nie produkuje wyłącznie świetnych programistów na eksport. Czasem powstają tutaj rozwiązania, które trafiają wprost do globalnej infrastruktury cyfrowej.

A już w następnym wydaniu Migawki – świątecznym – znacznie więcej pozytywów, choć nie tylko! Przeczytasz ​m.in​. o tym, czy DCA (uśrednianie) BTC to ściema.

Źródło dostępne jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

EUROPA: Europa przegrywa z Europą

Dziwny tytuł? Myślę, że stali czytelnicy Migawki Rynku mogą wiedzieć czego się spodziewać…

Ukazała się bardzo wartościowa analiza pokazująca, że europejskie firmy całkiem dobrze radzą sobie z wyższymi taryfami nakładanymi przez USA, ale dużo większym problemem okazują się bariery wewnątrz samej Unii.

Takie wnioski płyną z badania EBI. (Od razu przypominam Rynkową Refleksję opublikowaną 20 września 2024 roku pt. “Powolna agonia Europy? Sytuacja gospodarcza UE pod lupą”)

Europa od lat lubi opowiadać o konkurencyjności, wspólnym rynku i sile integracji, a tymczasem dla wielu firm większą przeszkodą od zewnętrznej presji okazuje się własny porządek regulacyjny. Innymi słowy – problemem nie zawsze jest świat wokół Europy. Często problemem jest sama Europa.

Źródło dostępne jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

USA: OpenAI wchodzi do Pentagonu

OpenAI podpisało umowę z Pentagonem na wykorzystanie swoich narzędzi AI w tajnych systemach wojskowych, a cała sprawa zbiegła się z decyzją administracji Trumpa o odcięciu Anthropic od współpracy z agencjami rządowymi.

Więcej na ten temat mogliście przeczytać na facebookowym profilu MPB, jednak należy o tym wspomnieć i tutaj, bo sprawa ma dwa wymiary…

OpenAI podkreśla zakaz masowej inwigilacji obywateli USA i konieczność ludzkiej odpowiedzialności za użycie siły, a Pentagon ma te zasady respektować.

Problem w tym, że życie nauczyło nas, że między deklaracjami a rzeczywistością jest sporo miejsca do nadużyć. Skoro Anthropic miał zostać ukarany za brak ustępstw przy ograniczeniach dotyczących autonomicznej broni i nadzoru, to widać, że AI wejdzie głębiej do sektora obronnego, a wraz z nią największe firmy, nie tylko OpenAI.

Jest to kwestia czasu.

Źródło dostępne jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

EUROPA: Gigantyczne złoże metali ziem rzadkich

W Norwegii potwierdzono jedno z największych na świecie złóż metali ziem rzadkich – Fensfeltet, którego zasoby szacowane są dziś na ok. 16 mln ton, czyli niemal dwukrotnie więcej niż zakładano wcześniej.

Metale ziem rzadkich – wykorzystywane w (…)

Ale kierunek jest jasny – wojna o technologię to dziś przede wszystkim wojna o surowce – stąd też całe to “zamieszanie” z Grenlandią (sprawdź tekst “Grenlandia czyli… KONKRETNE sektory i spółki” z 02.02.26 r.).

Ten news (wraz z linkiem źródłowym) dostępny jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

POLSKA: Dron na wodór?

O tym, że “umiemy w drony” nie trzeba nikogo przekonywać – przypomnij sobie Rynkową Refleksję z 19.01.2026 r. pt. „IPO roku na GPW i ‘tajna fabryka’”. Tym razem zespół z AGH zdobył złoty medal na targach wynalazków w Tajwanie za ultralekki dron wodorowy.

Samo (…)

Ten news (wraz z linkiem źródłowym) dostępny jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

ZŁOTO: Popyt rośnie, cena spada

Na pierwszy rzut oka to mamy do czynienia z sytuacją lekko bez sensu: globalny popyt na złoto był rekordowy, banki centralne i inwestorzy wciąż trzymają się tego aktywa, a mimo to cena w ostatnich tygodniach spada…

Problem w tym, że (…)

Ten news (wraz z linkiem źródłowym) dostępny jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

KRYPTO RAPORT W PIGUŁCE

ALTCOINY: Chainlink zyskuje, choć…

Myślę, że to bardzo istotna wiadomość dla wszystkich czytelników Migawki Rynku, także tej (a może szczególnie) tej w wersji premium – przypomnę tekst z 02.02.2026 roku pt. “Tajemniczy skup (10% podaży LINK) za MILIARD DOLARÓW”.

Amundi, największy asset manager w Europie, wraz ze Spiko uruchomił tokenizowany fundusz SAFO o wartości USD 100 mln, a do publikowania NAV on-chain wykorzystał właśnie Chainlink. To ważny sygnał, bo pokazuje, że tokenizacja aktywów coraz wyraźniej wychodzi z etapu narracji i zaczyna być wdrażana przez dużych graczy, ale także…

…widać, że wokół LINK widać też oznaki akumulacji – maleją rezerwy na giełdach, a ETF-y spot w USA notują najwyższe napływy od dwóch miesięcy.

Problem w tym, że kurs nadal nie potrafi trwale wyjść powyżej poziomu USD 10. I właśnie to najlepiej pokazuje obecną sytuację altcoinów: adopcja rośnie, fundamenty wyglądają coraz lepiej, ale wyceny wciąż maleją lub stoją w miejscu. Tylko jak długo?

Źródło dostępne jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

STABLECOINY: Mastercard kupuje przyszłość?

Najwięksi gracze nie wydają miliardów dolarów bez powodu. Zwłaszcza wtedy, gdy na pierwszy rzut oka chodzi „tylko” o infrastrukturę płatniczą. W praktyce takie ruchy bardzo często pokazują, gdzie za kilka lat będzie przepływać realny pieniądz.

I ten zakup giganta płatności być może to pokazuje…

Mastercard ogłosił przejęcie (…)

Ten news (wraz z linkiem źródłowym) dostępny jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

RYNKOWA REFLEKSJA

Palantir? Szwajcaria mówi NIE (śledztwo ujawnia…)

Już na wstępie zaznaczę, że poniższa Rynkowa Refleksja przedstawia jedynie najważniejsze fakty i wątki. Znacznie bardziej wyczerpujący materiał – z pełnym kontekstem i szczegółami – znajdziesz w artykule źródłowym poniżej.

Coraz częściej w przestrzeni publicznej, a nie tylko na inwestycyjnych forach czy portalach, pojawia się spółka Palantir Technologies – amerykańskiej firmy technologicznej tworzącej zaawansowane systemy analizy danych wykorzystywane przez rządy, służby specjalne i wojsko. 

Na marginesie dodam, że jest ona doskonale znana członkom Strategii Tytanów – pojawiła się w Modelowym Portfolio zanim większość polskich ekspertów wiedziała o jej istnieniu 😉

Spółkę współtworzył miliarder Peter Thiel, jeden z pierwszych inwestorów w Facebook, a jej wieloletnim dyrektorem generalnym jest Alex Karp. Platformy rozwijane przez firmę – takie jak Gotham czy Foundry – pozwalają integrować ogromne zbiory danych z różnych źródeł i analizować je w czasie rzeczywistym, dzięki czemu wykorzystywane są m.in. przez CIA, FBI czy Pentagon.

Ciekawa historia zaczyna się jednak w Europie. Według dziennikarskiego śledztwa Palantir przez ponad 7 lat próbował wejść ze swoimi systemami do instytucji federalnych Szwajcarii, prowadząc rozmowy z wieloma urzędami – od administracji publicznej, przez urząd statystyczny, po instytucje zajmujące się przeciwdziałaniem praniu pieniędzy. 

W czasie pandemii COVID-19 firma zaproponowała nawet bezpłatne wdrożenie swojej technologii do monitorowania sytuacji epidemicznej, jednak oferta została odrzucona – w dużej mierze z obaw reputacyjnych i politycznych związanych z powiązaniami firmy z amerykańskim sektorem bezpieczeństwa.

Problemy pojawiły się także na poziomie prawnym. Eksperci zwracali uwagę, że systemy Palantira integrują dane z wielu źródeł, tworząc w praktyce nową, rozbudowaną bazę informacji. W niektórych instytucjach wymagałoby to zmiany obowiązujących przepisów, zanim technologia w ogóle mogłaby zostać wdrożona.

Najbardziej interesujący wątek pojawił się jednak w 2024 roku, gdy dowództwo armii szwajcarskiej przygotowało szczegółowy raport oceniający możliwość wykorzystania systemów Palantira w wojsku. Dokument wskazywał kilka kluczowych ryzyk – przede wszystkim kwestię suwerenności danych, ponieważ firma ma siedzibę w Stanach Zjednoczonych, co teoretycznie mogłoby otwierać drogę do dostępu do wrażliwych informacji przez amerykańskie instytucje państwowe. 

Drugim problemem było uzależnienie technologiczne od dostawcy, ponieważ obsługa systemów często wymaga udziału inżynierów samej firmy. Wskazywano również ryzyka operacyjne związane z funkcjonowaniem systemów w warunkach konfliktu zbrojnego oraz potencjalne przekroczenia kosztów projektów. 

Ostateczna rekomendacja była – zrezygnować z wdrażania technologii Palantira w armii Szwajcarii!

Co ciekawe, w tym samym czasie w Polsce rozwijała się współpraca z tą samą firmą. W grudniu 2024 roku polskie Ministerstwo Obrony Narodowej podpisało memorandum o współpracy z Palantirem w obszarze technologii informatycznych, sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa, a w październiku 2025 roku podpisano kolejny dokument dotyczący dalszego rozwoju współpracy. Przypomnij sobie np. tekst z Migawki pt. “POLSKA: Palantir w polskiej armii!”.

Według komunikatów rządowych rozwiązania firmy mogą wspierać zarządzanie danymi oraz systemy dowodzenia na polu walki, choć szczegółowy zakres współpracy nie został publicznie ujawniony.

Artykuł zwraca również uwagę na jeszcze jeden ciekawy wątek z naszego kraju. 

Na rynku działa bowiem polska firma technologiczna DataWalk (nawet w Departamencie Sprawiedliwości USA!), która rozwija rozwiązania analityczne oparte na analizie grafowej i sztucznej inteligencji, w wielu obszarach konkurencyjne wobec produktów Palantira.

Spółka zdobyła już klientów w Stanach Zjednoczonych i jej technologie wykorzystywane są w walce z przestępczością finansową, co pokazuje, że również w Europie powstają rozwiązania tej klasy.

Cała historia jest interesująca nie tylko dlatego, że dotyczy jednej firmy technologicznej. W rzeczywistości pokazuje znacznie szerszy problem, który coraz częściej pojawia się w świecie nowych technologii – gdzie przebiega granica między korzystaniem z globalnych rozwiązań technologicznych a zachowaniem suwerenności technologicznej państwa? 

Szwajcaria po latach analiz zdecydowała się powiedzieć „nie”. Polska – znajdująca się w zupełnie innym kontekście geopolitycznym (i stopniu uzależnienia od USA) wybrała inną drogę. A czy była to decyzja właściwa, to już temat na znacznie szerszą debatę. Najlepiej na debatę ekspertów, a nie polityków…

Na koniec jeszcze raz podkreślę – powyższa Rynkowa Refleksja jedynie syntetycznie przedstawia najciekawsze fakty i wątki, dlatego jeśli temat Cię zainteresował, zdecydowanie warto sięgnąć do pełnego artykułu źródłowego, który opisuje całą historię znacznie szerzej i dokładnie.

Źródło dostępne jest wyłącznie w płatnej wersji newslettera!

 

W Rynkowej Refleksji pt. “South Park i (Barron) Trump” przeczytasz:

Gdyby ktoś kilka lat temu powiedział, że najmłodszy syn prezydenta USA będzie jednocześnie bohaterem politycznej satyry i kryptomilionerem przed dwudziestką, wielu uznałoby to za scenariusz odrzucony przez twórców serialu South Park – i chyba większość z nas. A jednak rzeczywistość po raz kolejny okazuje się bardziej absurdalna niż fikcja.

(…)

Powyższy fragment pochodzi z Rynkowej Refleksji, dostępnej (wraz z linkami źródłowymi) wyłącznie w płatnej wersji Migawki Rynku!

 

Materiały źródłowe:

dostępne wyłącznie w Migawce Rynku Premium